ApDung.comÁp Dụng
AI cho kho vận, điều phối giao nhận

Kế hoạch kiểm kê kho cuối năm: lập lịch, chia tổ đếm và soạn phiếu đếm cùng AI

Cách lập kế hoạch kiểm kê toàn bộ kho cuối năm: chốt ngày khoá sổ, chia khu và tổ đếm, đếm hai lần, phiếu đếm, và việc nhờ AI soạn kế hoạch, thông báo.

Wide view of a quiet warehouse in Hai Phong during annual stocktake, three small teams counting goods at different rack rows, morning light through high windows

Một kế hoạch kiểm kê kho cuối năm cần chốt sáu thứ trước ngày đếm: ngày khoá nhập xuất, sơ đồ chia khu, danh sách tổ đếm, phiếu đếm, cách đếm lại khi lệch, và người ký biên bản. Kho nào để đến sáng ngày kiểm kê mới chia việc thì gần như chắc là phải đếm lại một phần, và kết quả cuối cùng khó bảo vệ trước kế toán hay kiểm toán.

Bài này đi theo thứ tự thời gian: từ hai tuần trước ngày đếm, đến ngày đếm, đến những ngày xử lý chênh lệch. Ở mỗi chặng có chỉ ra phần nào nhờ trợ lý AI soạn nháp được — kế hoạch, thông báo, phân công, phiếu đếm — và phần nào không được giao. Các phương pháp kiểm kê cuốn chiếu hay tìm nguyên nhân chênh lệch là chủ đề riêng; ở đây chỉ nói đợt kiểm kê toàn bộ.

Kiểm kê toàn bộ khác kiểm kê thường ngày ở đâu

Kiểm kê toàn bộ là đếm tất cả mã hàng trong kho tại một thời điểm, thường gắn với khoá sổ cuối năm tài chính. Nó khác với việc đếm vài mã mỗi ngày ở chỗ: phải dừng hoặc hạn chế nhập xuất, phải huy động thêm người không quen kho, và kết quả là căn cứ để điều chỉnh sổ sách. Mọi sai sót trong ngày đó đều đi thẳng vào báo cáo tài chính.

Chính vì huy động người ngoài kho — nhân viên kinh doanh, kế toán, đôi khi cả người của đơn vị kiểm toán quan sát — nên phần tổ chức quan trọng ngang phần đếm. Người không quen kho đếm nhầm quy cách thùng, đếm trùng một kệ hai lần, hoặc bỏ sót kệ ở góc khuất. Một kế hoạch tốt làm cho người lạ nhất trong tổ đếm cũng biết mình phải đếm ở đâu, đếm thế nào và ghi vào đâu.

Doanh nghiệp có quy chế kiểm kê riêng, thường do kế toán trưởng ban hành, và chuẩn mực kế toán có yêu cầu về kiểm kê hàng tồn kho. Kế hoạch của kho phải nằm trong khung đó. Nếu chưa rõ khung, hỏi kế toán trước khi viết — đừng nhờ AI đoán quy định kế toán.

Lịch chuẩn bị từ hai tuần trước ngày đếm

Lịch dưới đây là khung tham khảo cho kho vài nghìn mã hàng. Kho nhỏ có thể rút ngắn, nhưng thứ tự các việc nên giữ.

MốcViệc cần xongNgười phụ trách
Trước 14 ngàyThống nhất ngày đếm, giờ khoá nhập xuất, thành phần hội đồng kiểm kê với kế toán và quản lýQuản lý kho
Trước 10 ngàyGửi thông báo cho phòng kinh doanh, phòng mua, nhà cung cấp và khách lớn về thời gian ngừng nhận và giaoThủ kho, phòng kinh doanh
Trước 7 ngàyDọn kho: xử lý hàng chờ trả, gom hàng lẻ, gắn nhãn vị trí còn thiếu, tách hàng của khách gửiNhân viên kho
Trước 5 ngàyVẽ sơ đồ chia khu, lập danh sách tổ đếm, in phiếu đếm theo khuThủ kho
Trước 2 ngàyHọp hướng dẫn tổ đếm, đi thực địa từng khu, giải đáp quy cách đóng gói khóThủ kho, quản lý kho
Ngày trước ngày đếmChốt toàn bộ phiếu nhập xuất trong phần mềm, in số tồn sổ sách nhưng không phát cho tổ đếmThủ kho, kế toán kho

Mốc "trước 10 ngày" hay bị trễ nhất, và cũng gây hậu quả nhiều nhất: một xe hàng tới đúng giờ đang đếm sẽ làm rối cả khu nhận hàng.

Chia khu và tổ đếm sao cho không trùng, không sót

Chia theo vị trí, không chia theo mã hàng. Mỗi tổ nhận một dãy kệ hoặc một khu sàn, đếm mọi thứ trong khu đó. Chia theo mã hàng thì cùng một mã nằm ở ba chỗ sẽ có ba tổ đi tìm, dễ đếm trùng hoặc bỏ sót.

Mỗi tổ hai người. Một người đếm, một người ghi; hoặc hai người đếm độc lập rồi so. Tổ nên có ít nhất một người quen kho.

Đánh dấu khu đã đếm. Sau khi đếm xong một kệ, dán băng màu hoặc thẻ đã đếm. Đến cuối buổi, đi một vòng tìm kệ nào chưa có dấu.

Khu khó giao cho người quen. Kệ cao cần xe nâng, khu hàng lẻ nhiều mã nhỏ, khu hàng có số lô và hạn dùng — giao cho nhân viên kho, người ngoài làm khu hàng nguyên thùng.

Có tổ đếm lại độc lập. Dành một tổ không đếm khu nào ban đầu, chuyên đếm lại các dòng lệch và chọn ngẫu nhiên vài kệ để đếm kiểm.

Ngày đếm: trình tự một buổi kiểm kê

Ngày đếm nên bắt đầu sớm, khi kho chưa có hoạt động nào khác. Trình tự gợi ý:

  1. Họp nhanh đầu ca: nhắc lại khu của từng tổ, cách ghi phiếu, cách xử lý hàng không có mã, người để hỏi khi vướng.
  2. Phát phiếu đếm theo khu. Phiếu đếm không in sẵn số tồn sổ sách — đây là cách đếm mù, tránh việc người đếm thấy số sẵn rồi ghi theo.
  3. Các tổ đếm và ghi số lượng theo đơn vị quy định, ghi riêng hàng hỏng, hàng không xác định được mã.
  4. Thu phiếu theo từng khu khi xong, người phụ trách kiểm phiếu có đủ chữ ký, không bỏ trống dòng.
  5. Nhập số đếm vào bảng tổng hợp, so với số sổ sách, lọc các dòng lệch vượt ngưỡng.
  6. Tổ đếm lại đếm các dòng lệch. Nếu lần hai khớp lần một, giữ số đó và ghi nhận chênh lệch; nếu khác, đếm lần ba có người quen kho.
  7. Lập biên bản kiểm kê theo mẫu kế toán quy định, các thành viên ký.

Chỉ mở lại nhập xuất sau khi biên bản đã ký. Mở sớm để kịp giao một đơn gấp là cách nhanh nhất làm hỏng kết quả cả ngày.

Phần nào nhờ AI soạn, phần nào không

Trợ lý AI hữu ích ở phần giấy tờ chuẩn bị. Câu lệnh mẫu cho kế hoạch: "Đóng vai trưởng kho công ty phân phối. Kho có khoảng [số] mã hàng, [số] dãy kệ, một khu hàng lẻ, ngày đếm dự kiến là [ngày]. Lập kế hoạch kiểm kê toàn bộ gồm lịch chuẩn bị theo mốc, danh sách việc, người phụ trách theo vai trò (chưa ghi tên), quy tắc đếm mù và đếm lại. Ghi chú những chỗ cần kế toán xác nhận."

Câu lệnh cho thông báo: "Viết thông báo gửi khách hàng và nhà cung cấp về việc kho ngừng nhận và giao hàng từ [giờ, ngày] đến [giờ, ngày] để kiểm kê cuối năm. Nêu rõ đơn đặt trước mốc nào sẽ được giao trước, đề nghị đối tác sắp xếp lịch. Lịch sự, ngắn gọn."

Câu lệnh cho phân công: "Có [số] tổ đếm và các khu sau: [danh sách khu, số kệ, đặc điểm]. Phân công sao cho khối lượng gần đều, khu có xe nâng và hàng lẻ giao cho tổ có nhân viên kho. Trình bày thành bảng." Sau khi AI chia, thủ kho chỉnh theo hiểu biết thực tế về từng khu.

Không giao cho AI: số đếm, việc so số đếm với sổ để quyết định số cuối cùng, nội dung biên bản kiểm kê. Ba thứ đó là căn cứ pháp lý và kế toán. Bạn có thể nhờ AI soát lỗi chính tả hay trình bày của biên bản, nhưng số liệu và kết luận do hội đồng kiểm kê chịu trách nhiệm.

Phiếu đếm tốt trông như thế nào

Phiếu đếm là thứ người lạ cầm trên tay suốt buổi, nên càng ít chỗ để hiểu nhầm càng tốt. Một phiếu đếm theo khu nên có:

  • Tên khu, số dãy kệ, sơ đồ nhỏ khu đó ở đầu phiếu.
  • Danh sách vị trí kệ theo thứ tự đi bộ thực tế, không theo thứ tự mã hàng.
  • Cột mã hàng, tên ngắn, đơn vị đếm (thùng, hộp, cái), quy cách quy đổi nếu có.
  • Cột số đếm, cột số hỏng, cột ghi chú — không có cột số tồn sổ sách.
  • Mấy dòng trống ở cuối để ghi hàng tìm thấy mà không có trong danh sách.
  • Chỗ ký của người đếm, người ghi, giờ bắt đầu, giờ kết thúc.

Có thể nhờ AI dàn trang phiếu từ danh sách vị trí đã che giá. Sau khi in, đem một phiếu ra đếm thử một kệ: chỗ nào bạn phải dừng lại suy nghĩ là chỗ người lạ sẽ nhầm.

Những ngày sau buổi đếm: từ số lệch đến biên bản xử lý

Buổi đếm kết thúc khi biên bản kiểm kê được ký, nhưng việc của kho chưa kết thúc. Biên bản chỉ ghi nhận sự thật: số sổ sách bao nhiêu, số thực tế bao nhiêu, lệch bao nhiêu. Việc tiếp theo là giải thích từng dòng lệch đáng kể trước khi kế toán điều chỉnh sổ. Một khoản thiếu có thể là mất mát thật, nhưng cũng có thể là phiếu xuất nhập trễ, nhận hàng theo số chứng từ thay vì số thực, hoặc nhầm quy cách thùng khi nhập.

Cách làm gọn là lập một bảng các dòng lệch vượt ngưỡng, mỗi dòng có cột "giả thuyết nguyên nhân", "chứng từ đã xem", "kết luận". Thủ kho đi lần lượt: xem lại các phiếu nhập xuất của mã đó trong mấy tuần trước kiểm kê, các biên bản chênh lệch khi nhận, các đợt hàng trả về. Nhiều dòng lệch tự triệt tiêu khi phát hiện hai mã bị nhập lẫn cho nhau — mã này thừa, mã kia thiếu cùng một số lượng.

Trợ lý AI giúp ở bước sắp xếp: dán bảng các dòng lệch đã che giá, nhờ nó nhóm các cặp mã có số thừa và thiếu bằng nhau, hoặc các mã cùng nhóm quy cách có lệch theo bội số của số cái trong thùng. Đó là những gợi ý để bạn mở chứng từ ra xem, không phải kết luận. Kết luận cuối cùng về nguyên nhân và cách xử lý — ghi nhận hao hụt, quy trách nhiệm, hay điều chỉnh do sai sót ghi chép — thuộc về hội đồng kiểm kê và kế toán theo quy chế của công ty.

Cuối cùng, viết lại vài dòng rút kinh nghiệm cho năm sau: khu nào đếm lâu, phiếu nào gây nhầm, mốc chuẩn bị nào bị trễ. Lưu cùng với kế hoạch năm nay. Năm sau, đưa cả hai cho AI làm điểm xuất phát, kế hoạch mới sẽ sát thực tế hơn nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Có nhất thiết phải ngừng nhập xuất khi kiểm kê không?

Với kiểm kê toàn bộ, nên ngừng hoặc khoanh vùng rất chặt. Nếu vẫn nhập xuất, hàng đi qua cửa trong lúc đếm phải được ghi riêng và điều chỉnh theo thời điểm, rất dễ sai. Kho không thể ngừng thì nên chia đếm theo khu và khoá từng khu khi đếm.

Đếm mù có làm chậm buổi kiểm kê không?

Có chậm hơn một chút vì người đếm không có số để so ngay. Đổi lại, số đếm phản ánh đúng thực tế, không bị ảnh hưởng bởi số sổ sách. Phần thời gian chậm hơn thường được bù lại vì giảm số lần phải đếm lại do người đếm ghi theo số in sẵn.

Chênh lệch bao nhiêu thì phải đếm lại?

Ngưỡng do công ty quy định, thường đặt theo giá trị hoặc theo tỉ lệ với số tồn. Mã giá trị cao thì lệch một đơn vị cũng nên đếm lại. Quy định ngưỡng trước ngày đếm và ghi vào kế hoạch để không tranh cãi tại chỗ.

Hàng khách gửi trong kho có đếm vào không?

Đếm, nhưng ghi riêng và không cộng vào tồn kho của công ty. Trước ngày đếm, tách khu hàng gửi và dán nhãn rõ chủ hàng. Biên bản kiểm kê nên có phần riêng cho hàng giữ hộ để đối chiếu với sổ theo dõi hàng gửi.

Kiểm toán viên đến quan sát kiểm kê thì kho cần chuẩn bị gì?

Kế hoạch kiểm kê, sơ đồ khu, danh sách tổ, mẫu phiếu và quy trình đếm lại. Kiểm toán viên thường chọn một số dòng để đếm kiểm cùng tổ. Thủ kho nên bố trí một người đi cùng để hỗ trợ tìm vị trí, không trả lời thay về số liệu.

Sau kiểm kê, ai được điều chỉnh số trên phần mềm kho?

Thường là kế toán kho hoặc người được giao quyền, dựa trên biên bản kiểm kê đã ký và quyết định xử lý chênh lệch. Thủ kho không nên tự điều chỉnh. Mọi bút toán điều chỉnh phải truy ngược được về dòng tương ứng trên biên bản.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138